De misverstanden rondom loontransparantie
De regels rond loontransparantie roepen bij werkgevers veel vragen op. Zo denken sommigen dat het salaris straks verplicht in elke vacature moet staan of dat alle werknemers opnieuw moeten worden ingeschaald. Vier veelvoorkomende misverstanden op een rij.
Misverstand 1: salaris moet verplicht in de vacaturetekst staan
Volgens het wetsvoorstel moeten werkgevers sollicitanten uit eigen beweging informeren over het aanvangsloon of de salarisbandbreedte van een functie. Die informatie hoeft niet per se in de vacaturetekst te staan.
De sollicitant moet de informatie wel ontvangen vóór de salarisonderhandeling. Dat kan bijvoorbeeld via de vacature of voorafgaand aan het sollicitatiegesprek. Volgens de toelichting op het wetsvoorstel is verstrekking tijdens het arbeidsvoorwaardengesprek te laat. Ook mogen werkgevers sollicitanten niet meer vragen naar hun huidige of eerdere salaris.
Misverstand 2: bestaande werknemers moeten opnieuw worden ingeschaald
Het wetsvoorstel verplicht werkgevers niet om alle bestaande werknemers opnieuw in te schalen. Wel moeten zij beschikken over een systeem waarmee de waarde van functies objectief en genderneutraal kan worden bepaald. Daarbij staan de functie en de werkzaamheden centraal, niet de persoon die de functie vervult of het historisch gegroeide salaris.
Werkgevers moeten ook onderzoeken of beloningsverschillen objectief te rechtvaardigen zijn. Is dat niet het geval, dan kunnen maatregelen nodig zijn om die verschillen aan te pakken. Werkgevers doen er daarom goed aan te controleren of bestaande functie-indelingen en beloningsverschillen objectief, consistent en uitlegbaar zijn.
Misverstand 3: werknemers mogen het salaris van iedere collega opvragen
Werknemers krijgen geen algemeen recht op inzage in de salarissen van individuele collega’s. Volgens het wetsvoorstel kunnen zij wel informatie opvragen over hun eigen loonniveau en over de gemiddelde loonniveaus, uitgesplitst naar geslacht, van werknemers die gelijk of gelijkwaardig werk verrichten.
In kleine organisaties of functiegroepen kunnen die gemiddelden soms toch tot een individu te herleiden zijn. Werkgevers moeten werknemers jaarlijks wijzen op dit informatierecht en uitleggen hoe zij daarvan gebruik kunnen maken.
Misverstand 4: alle werkgevers moeten jaarlijks rapporteren
Volgens het wetsvoorstel geldt de rapportageplicht voor werkgevers met 100 werknemers of meer. Werkgevers met 250 werknemers of meer rapporteren jaarlijks. Werkgevers met 100 tot 249 werknemers doen dat in beginsel eens per drie jaar.
Kleinere werkgevers vallen niet onder deze rapportageplicht, maar moeten wel voldoen aan andere onderdelen van de wet, zoals de regels rond werving, functiewaardering en informatierechten.
De precieze invoerings- en rapportagedata van het wetsvoorstel Loontransparantie staan nog niet vast. Werkgevers kunnen zich wel alvast voorbereiden. Met de beslisboom loontransparantie brengt HR in kaart welke onderdelen relevant zijn voor de organisatie en welke stappen daarbij horen.